YouTube • 2023 Duy Thanh Nguyen 💰 Đầu Tư & Tài Chính

Tài Chính 101
Phân tích Doanh Nghiệp từ BCTC

Video 3 — tập cuối của series đọc hiểu Báo Cáo Tài Chính. Duy Thanh Nguyen đi qua 5 nhóm chỉ số (thanh khoản, đòn bẩy, lợi nhuận, hiệu quả, thị trường) bằng case thực Hòa Phát vs Hoa Sen Group — ra quyết định đầu tư có căn cứ, không "nghe theo hội mua cổ phiếu trên Zalo".

Xem trên YouTube

Phân tích Doanh Nghiệp Căn Bản thumbnail

38:03 • 10 chương

12+

chỉ số tài chính

2

doanh nghiệp case study

5 năm

horizon phân tích (CAGR)

Tổng quan

Bạn sẽ học được gì?

10 chương — từ lý do cần phân tích BCTC, 2 mặt định lượng/định tính, đến chi tiết 5 nhóm chỉ số với case Hòa Phát vs Hoa Sen thật.

💡 Tư duy xuyên suốt khoá

Con số BCTC chỉ có ý nghĩa khi so sánh — với chính mình qua thời gian, với đối thủ cùng ngành.
Một tỷ số hơn/kém không nói lên tất cả. Phải nhìn cả 5 nhóm để có bức tranh cân bằng.
Định lượng (số) + định tính (lãnh đạo, thương hiệu, ngành) — bỏ qua 1 trong 2 là nửa bức tranh.

🎬

Chương 1

Tại sao cần phân tích BCTC?

Cách người đầu tư nghiêm túc ra quyết định — khác xa "mua theo hội Zalo".

Xem từ 00:00:00

🎭

Chương 2

2 mặt của phân tích: Định lượng & Định tính

Số liệu + "khôn ngoan thị trường" — bỏ 1 trong 2 là mất nửa bức tranh.

Xem từ 01:45

🔢

Định lượng (Quantitative)

Mọi thứ đo được bằng số — lấy trực tiếp từ BCTC.

▸ Doanh thu, lợi nhuận, biên lãi
▸ Tài sản, nợ, vốn chủ sở hữu
▸ Các tỷ số: Current, Quick, D/E, ROA, ROE, P/E…
▸ CAGR qua 3–5 năm

⏱ Phần lớn video này (~90%) tập trung vào định lượng.

🧭

Định tính (Qualitative)

Những yếu tố không đo được bằng số nhưng có thể phá hỏng mọi con số đẹp.

▸ Chất lượng lãnh đạo — CEO có sắp từ chức?
▸ Thương hiệu — khách hàng có ghét bỏ?
▸ Ngành — đang lên hay đang đi xuống cấu trúc?
▸ Rủi ro vĩ mô — chính sách, chiến tranh, công nghệ

⏱ Video đề cập ngắn cuối — 36:15

"Số liệu đẹp mà lãnh đạo kém, thương hiệu xuống, ngành thoái trào — sớm muộn cũng thành số xấu. Định tính là hệ miễn dịch chống lại bẫy số liệu."

— Duy Thanh Nguyen, 02:00

📊

Chương 3

Phân tích hàng ngang + CAGR

So 1 chỉ tiêu qua các năm. Case thực: Hòa Phát vs Hoa Sen Group (ngành thép 2017–2022).

Xem từ 03:35

1

Lấy 3–5 năm số liệu

Doanh thu, LNST qua các năm

2

Tính % thay đổi

(năm sau − trước) / trước

3

Tính CAGR

Tốc độ tăng trưởng hàng năm

4

So với đối thủ

Cùng ngành, cùng giai đoạn

🔵 Hòa Phát (HPG)

Ổn định

Tăng trưởng doanh thu CAGR ≈ 26%/năm suốt 5 năm.

✓ Lãi ròng dương đều, kể cả năm khó
✓ Kiểm soát giá vốn tốt hơn đối thủ
✓ Trả lãi vay ổn định

🔴 Hoa Sen Group (HSG)

Biến động

Lợi nhuận tụt −39% ở 1 năm thê thảm.

✗ Lợi nhuận sau thuế âm/giảm mạnh giai đoạn khó
✗ Chênh lệch doanh thu/lợi nhuận chói tai
✓ Có sản phẩm mạnh (tôn mạ), nhưng rủi ro giá đầu vào cao

📐

Chương 4

Phân tích hàng dọc (Common-size)

Mỗi dòng = % của tổng. Xem cấu trúc doanh nghiệp thay vì con số tuyệt đối.

Xem từ 10:00

Income Statement Common-size (ví dụ minh hoạ)

Doanh thu thuần = 100%

Mọi dòng dưới tính % trên con số này

− Giá vốn hàng bán (~75%)

Tỷ lệ này tăng = biên lãi gộp xấu đi

= Lãi gộp (~25%)

Sau trừ chi phí bán hàng, QLDN, tài chính

Lãi ròng (~8–12%)

Net margin — biên lãi sau thuế

Common-size dễ so 2 doanh nghiệp khác quy mô — HPG 100k tỷ và HSG 30k tỷ vẫn so được khi quy về %. 11:51

💧

Chương 5

Liquidity Ratios — Khả năng thanh khoản

Doanh nghiệp có đủ "tiền mặt dưới tay" để trả nợ ngắn hạn không?

Xem từ 12:00

3 công thức thanh khoản — mức độ "nghiêm khắc" tăng dần 13:48

# 1. Current Ratio — "tỷ số thanh khoản ngắn hạn"
Current = Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn
       > 1   → ĐỦ tài sản NH để trả nợ NH
       > 2   → An toàn (nhưng có thể "ngủ quên" trên tài sản)

# 2. Quick Ratio (Acid-test) — loại bỏ inventory
Quick = (Tài sản NH − Hàng tồn kho) / Nợ NH
      > 1   → thanh khoản nhanh kể cả khi không bán được hàng
      # Lý do: inventory không phải lúc nào cũng bán được ngay khi cần tiền gấp

# 3. Cash Ratio — bảo thủ nhất
Cash = (Tiền & tương đương tiền) / Nợ NH
     > 0.5 → OK
     # Tiền = tiền mặt + ngoại tệ + vàng + chứng khoán ngắn hạn

So sánh 2 công ty A vs B (theo minh hoạ trong video)

Current Ratio — Công ty A2.10

Current Ratio — Công ty B1.95

Quick Ratio — Công ty A0.62

Quick Ratio — Công ty B0.88

Nhìn Current Ratio → A khá ngang B. Nhìn sâu Quick Ratio → B thanh khoản tốt hơn hẳn vì A "giam tiền" ở inventory. 15:53 · 17:46

⚖️

Chương 6

Leverage Ratios — Đòn bẩy tài chính

Doanh nghiệp dùng bao nhiêu nợ để kinh doanh? Rủi ro phá sản tới đâu?

Xem từ 18:00

Debt-to-Asset (D/A)

% nợ trong tổng

D/A = Tổng nợ / Tổng tài sản

Cho biết bao nhiêu % tài sản được tài trợ bằng nợ. Ngưỡng tham khảo:

< 0.5 — an toàn, nhưng có thể dùng đòn bẩy thêm
0.5 – 0.7 — cân bằng, điển hình
> 0.7 — rủi ro, phụ thuộc chủ nợ

Debt-to-Equity (D/E)

Nợ vs Vốn chủ

D/E = Tổng nợ / Vốn chủ sở hữu

Cho biết tỷ lệ nợ so với vốn cổ đông. Đi kèm D/A để đầy đủ:

< 1 — vốn chủ > nợ, vững
1 – 2 — điển hình ngành sản xuất
> 2 — nợ cao, lãi vay ăn lợi nhuận

💰

Chương 7

Profitability Ratios — Chỉ số lợi nhuận

ROA, ROE, biên lãi — doanh nghiệp kiếm tiền có hiệu quả không?

Xem từ 24:00

4 công thức profitability cốt lõi 24:00

# Biên lãi — đo "chất lượng" mỗi đồng doanh thu
Gross margin  = Lãi gộp      / Doanh thu
Net margin    = Lãi ròng     / Doanh thu

# ROA & ROE — đo "hiệu quả" sử dụng tài sản & vốn
ROA = Lãi ròng / Tổng tài sản trung bình
    # Mỗi đồng tài sản tạo ra bao nhiêu đồng lãi?

ROE = Lãi ròng / Vốn chủ sở hữu trung bình
    # Mỗi đồng vốn cổ đông tạo ra bao nhiêu đồng lãi?

# Quan hệ: ROE = ROA × Đòn bẩy (A/E)
# Công ty nợ cao → ROE cao hơn ROA (đòn bẩy khuếch đại)

💡 Lấy gì về?

ROE cao chưa chắc tốt — có thể đến từ đòn bẩy (nợ) nhiều, không phải hiệu quả vận hành.
Luôn nhìn cùng ROA — nếu ROE >> ROA → đòn bẩy lớn, rủi ro theo đòn bẩy.
So với trung bình ngành, không so với chuẩn "toàn thị trường".

🔄

Chương 8

Activity / Efficiency — Vòng quay vốn

Inventory turnover — hàng tồn kho 1 năm "quay" bao nhiêu vòng?

Xem từ 30:00

Inventory Turnover Ratio (ITO) 30:00

# Tỷ suất vòng quay hàng tồn kho
ITO = Giá vốn hàng bán (COGS) / Trung bình hàng tồn kho

# Ý nghĩa: 1 năm hàng tồn kho "quay" bao nhiêu vòng
ITO = 4  →  3 tháng quay 1 vòng  (chậm, có thể "ế hàng")
ITO = 12 →  1 tháng quay 1 vòng  (nhanh, ngành tiêu dùng)
ITO = 52 →  1 tuần quay 1 vòng   (rất nhanh, ngành F&B tươi)

# Số ngày tồn kho = 365 / ITO
# Cho cảm nhận trực quan hơn khi so sánh

📈

Chương 9

Market Prospect — Chỉ số thị trường

P/E, P/B — doanh nghiệp đang "đắt" hay "rẻ" so với giá trị thật?

Xem từ 32:12

Market prospect — công thức cơ bản 32:12

# Price-to-Earnings (P/E)
P/E = Giá cổ phiếu / EPS (lãi ròng / số cổ phiếu)
    # "Tôi trả bao nhiêu đồng để có 1 đồng lãi hàng năm"

# Price-to-Book (P/B)
P/B = Giá cổ phiếu / Book value per share
    # "Tôi trả bao nhiêu so với giá trị sổ sách"

# Cách so sánh — LUÔN so với trung bình ngành
P/E < trung bình ngành → cổ phiếu rẻ hơn (có thể hấp dẫn, cũng có thể "rẻ vì lý do")
P/E > trung bình ngành → cổ phiếu đắt hơn (kỳ vọng tăng trưởng cao hoặc "bong bóng")

✅ Nên làm

• So P/E với trung bình ngành cùng giai đoạn
• Tự tính trung bình ngành từ 5–10 doanh nghiệp lớn
• Nhìn P/E cùng với ROE / biên lãi
• Xem P/E forward (dự báo) nếu có

❌ Không nên

• So P/E khác ngành (tech vs bank vs thép)
• Mua chỉ vì P/E thấp mà không kiểm tra tại sao
• Bỏ qua EPS âm → P/E ra số vô nghĩa
• Dùng P/E duy nhất để ra quyết định

🎯

Chương 10

Tổng kết & Định tính

Con số không thay thế được nhận định về lãnh đạo, ngành, vĩ mô.

Xem từ 36:00

Cheatsheet 12 chỉ số đã học

Current Ratio

TSNH / Nợ NH — thanh khoản

Quick Ratio

(TSNH − kho) / Nợ NH

Cash Ratio

Tiền / Nợ NH — bảo thủ

D/A

Nợ / Tổng tài sản

D/E

Nợ / Vốn chủ — đòn bẩy

Gross margin

Lãi gộp / Doanh thu

Net margin

Lãi ròng / Doanh thu

ROA

Lãi / Tổng tài sản

ROE

Lãi / Vốn chủ

ITO

COGS / Tồn kho TB

P/E

Giá / EPS — định giá

P/B

Giá / Book value

💡 3 điều rút ra cho cả series

Con số không bao giờ đứng 1 mình. Luôn so với: chính mình qua thời gian + đối thủ cùng ngành + tổng thể nội bộ (common-size).
Dùng 5 nhóm chỉ số cân bằng (thanh khoản / đòn bẩy / lợi nhuận / hiệu quả / thị trường) — bỏ 1 nhóm là mất 1 góc nhìn.
Định lượng + Định tính = Bức tranh đầy đủ. BCTC đẹp mà lãnh đạo sắp từ chức, thương hiệu rơi tự do → né.

"Bạn giờ có đủ công cụ để tự mở 1 BCTC bất kỳ, tính 12 chỉ số, so với ngành, rút ra nhận định. Đó là lợi thế của nhà đầu tư có kỷ luật — không cần ai mách nước."

— Duy Thanh Nguyen, 37:49

Tài Chính 101 Phân tích Doanh Nghiệp từ BCTC

Bạn sẽ học được gì?

💡 Tư duy xuyên suốt khoá

Tại sao cần phân tích BCTC?

Video 3 — tập cuối của series BCTC

Mục đích duy nhất: ra quyết định đầu tư có căn cứ

Phân tích đi liền với so sánh

2 mặt của phân tích: Định lượng & Định tính

Định lượng (Quantitative)

Định tính (Qualitative)

Phân tích hàng ngang + CAGR

🔵 Hòa Phát (HPG)

🔴 Hoa Sen Group (HSG)

Số biến động kỳ lạ: 168 tỷ → 153 tỷ

CAGR — Compound Annual Growth Rate

Kết luận: cả ngành thép 2022 đều gặp vấn đề

Phân tích hàng dọc (Common-size)

Income Statement Common-size (ví dụ minh hoạ)

Áp dụng cho Income Statement nhiều hơn 2 báo cáo còn lại

Liquidity Ratios — Khả năng thanh khoản

So sánh 2 công ty A vs B (theo minh hoạ trong video)

"Tiền & tương đương tiền" gồm những gì?

Vì sao Quick Ratio bỏ inventory?

Leverage Ratios — Đòn bẩy tài chính

Debt-to-Asset (D/A)

Debt-to-Equity (D/E)

Cả 3 tỷ số leverage đều hỏi cùng 1 câu

Quy tắc: công ty đòn bẩy cao → rủi ro lãi vay

Profitability Ratios — Chỉ số lợi nhuận

⚠️ Cẩn thận: lợi nhuận từ sự kiện 1 lần

ROA — "công ty nhiều tài sản có lợi thế"

💡 Lấy gì về?

Activity / Efficiency — Vòng quay vốn

ITO bằng 4 là sao?

ITO giảm → cảnh báo "hàng ế"